Tranh sơn dầu chân dung có giống ảnh 100% không? Hiểu đúng trước khi đặt vẽ

 Bạn có một bức ảnh rất đẹp của người thân và muốn lưu giữ hình ảnh ấy bằng một tác phẩm tranh sơn dầu chân dung. Nhưng trước khi đặt vẽ, chắc hẳn bạn sẽ có một câu hỏi: “Tranh sơn dầu có thể giống ảnh 100% không?” Câu trả lời là không.

Một bức tranh sơn dầu chân dung được vẽ tay trên vải toan không thể giống ảnh chụp 100% như một bản in. Nếu được thực hiện tốt, tác phẩm có thể tái hiện khoảng 95% những đặc điểm quan trọng của nhân vật, từ đường nét khuôn mặt, ánh mắt, mái tóc đến biểu cảm và thần thái. Phần còn lại không phải là một thiếu sót. Đó là nét cọ, cách xử lý màu sắc, ánh sáng và cảm xúc của người họa sĩ. Và chính điều này tạo nên sự khác biệt giữa một bức tranh vẽ tay với một bức ảnh được in lại.

Một bức tranh chân dung giống ảnh đến đâu?

Hãy thử tưởng tượng bạn đưa cho họa sĩ một bức ảnh của bố, mẹ, con cái hoặc một người thân yêu. Điều bạn mong muốn chắc chắn không phải là một gương mặt “na ná”. Bạn muốn khi nhìn vào tranh, người trong gia đình có thể nhận ra ngay: “Đây chính là người trong bức ảnh.” Đó là yêu cầu hoàn toàn chính đáng.

Tuy nhiên, khi nói tranh sơn dầu chân dung giống ảnh 95%, chúng ta không nên hiểu rằng 5% còn lại là những phần họa sĩ vẽ sai. Cách hiểu đúng hơn là:

  • Khuôn mặt cần được tái hiện chính xác.
  • Tỷ lệ các đường nét cần được đảm bảo.
  • Đôi mắt cần giữ được thần thái.
  • Nụ cười và biểu cảm cần tương đồng.
  • Kiểu tóc và những đặc điểm nhận diện cần được giữ lại.

Trong khi đó, cách thể hiện bằng màu sắc, nét cọ, ánh sáng và chất liệu có thể mang dấu ấn riêng. Tranh giống nhân vật nhưng không phải bản sao của ảnh. Đây là điều bạn nên hiểu trước khi đặt tranh sơn dầu chân dung theo ảnh.

Tranh sơn dầu chân dung gia đình
Tranh sơn dầu chân dung gia đình

Vì sao không thể yêu cầu tranh giống ảnh 100%?

Tranh sơn dầu là hội họa, không phải ảnh in. Một bức ảnh được tạo ra bằng máy ảnh, sau khi chụp, hình ảnh có thể được in lại với độ chính xác rất cao. Còn tranh sơn dầu được hình thành bằng quá trình người họa sĩ trực tiếp đưa màu lên vải toan. Họ phải quan sát và tự quyết định:
  • Màu nào đặt ở đâu.
  • Đậm nhạt thế nào.
  • Đường nét được xử lý ra sao.
  • Vùng nào cần nhấn.
  • Vùng nào nên tiết chế.
  • Ánh sáng cần được thể hiện như thế nào.
  • Nét cọ nên mềm hay mạnh.

Vì vậy, không thể có chuyện từng chi tiết của tranh giống hoàn toàn từng điểm ảnh của một bức ảnh.

Tranh sơn dầu chân dung sinh viên tốt nghiệp
Tranh sơn dầu chân dung sinh viên tốt nghiệp

5 yếu tố khiến tranh chân dung khác ảnh

Nét cọ của người họa sĩ

Đây là khác biệt dễ nhận thấy nhất khi quan sát tranh ở khoảng cách gần. Trên bề mặt vải toan, bạn có thể nhìn thấy những nét cọ được xử lý khác nhau. Có vùng màu được miết nhẹ. Có vùng màu được nhấn mạnh. Có những nét cọ ngắn. Có những nét cọ dài. Có những vùng được xử lý rất mịn. Có vùng lại cố tình giữ lại dấu vết của quá trình vẽ. Không có hai nét cọ hoàn toàn giống nhau. Và cũng không có hai họa sĩ có cùng một cách sử dụng nét cọ. Vì thế, nét cọ chính là dấu ấn cá nhân của người vẽ.

Cách xử lý màu sắc

Ảnh chụp có màu sắc phụ thuộc vào máy ảnh, ánh sáng và thiết bị hiển thị. Trong tranh sơn dầu, màu sắc được người họa sĩ xây dựng từng lớp. Một khuôn mặt không chỉ có một màu da duy nhất. Để tạo cảm giác về khối và ánh sáng, họa sĩ có thể sử dụng nhiều sắc độ:

  • Vàng.
  • Hồng.
  • Đỏ.
  • Nâu.
  • Cam.
  • Xám.
  • Xanh.

Những màu này hòa vào nhau tạo nên chiều sâu cho khuôn mặt. Do đó, một bức tranh sơn dầu chân dung đẹp có thể có màu da hơi khác ảnh gốc nhưng vẫn giữ được sự tương đồng rất cao về nhân vật.

Ánh sáng

Ánh sáng trong ảnh và ánh sáng trong tranh không nhất thiết được xử lý giống nhau. Họa sĩ có thể quan sát nguồn sáng từ ảnh rồi điều chỉnh để khuôn mặt có chiều sâu hơn. Một vùng sáng nhẹ trên gò má. Một vùng tối dưới cằm. Ánh sáng phản chiếu trong mắt. Hay một chút sắc ấm trên khuôn mặt. Tất cả đều có thể được điều chỉnh bằng màu sơn và nét cọ. Nhờ đó, khuôn mặt không chỉ giống người thật mà còn có khối và chiều sâu của hội họa.

Tranh sơn dầu chân dung "Ngài"
Tranh sơn dầu chân dung "Ngài"

Cảm xúc của người họa sĩ

Đây là phần rất khó đo đếm bằng con số. Hai người cùng nhìn một bức ảnh có thể chú ý đến những chi tiết khác nhau. Một họa sĩ có thể tập trung vào ánh mắt. Người khác lại chú ý đến nụ cười. Người khác nữa có thể bị thu hút bởi cách ánh sáng rơi trên khuôn mặt. Những cảm nhận ấy ảnh hưởng trực tiếp đến cách họ thể hiện tác phẩm. Vì vậy, tranh chân dung không chỉ ghi lại hình ảnh. Nó còn ghi lại cách người họa sĩ cảm nhận hình ảnh đó.

Chất liệu vải toan và sơn dầu

Bề mặt vải toan và màu sơn dầu tạo ra một cảm giác hoàn toàn khác ảnh chụp. Khi ánh sáng chiếu vào tranh, các lớp màu và nét cọ có thể tạo ra sự thay đổi về sắc độ và chiều sâu. Đứng xa, bạn nhìn thấy tổng thể khuôn mặt. Đứng gần, bạn lại nhìn thấy những nét cọ. Đây chính là trải nghiệm mà một bức ảnh in thông thường khó mang lại.

Tranh giống ảnh khoảng 95% nên hiểu thế nào?

“Khoảng 96%” nên được hiểu là mức độ tương đồng về hình ảnh và khả năng nhận diện nhân vật, không phải một tiêu chuẩn kỹ thuật tuyệt đối. Một tác phẩm có độ tương đồng cao cần giữ được những đặc điểm đặc trưng của người trong ảnh.

Khuôn mặt: Tỷ lệ và hình dáng tổng thể cần chính xác.
Đôi mắt: Đây thường là yếu tố quyết định rất lớn đến thần thái.
Mũi và miệng: Những thay đổi nhỏ cũng có thể khiến khuôn mặt trở nên khác.
Mái tóc: Kiểu tóc góp phần tạo nên hình ảnh quen thuộc của nhân vật.
Biểu cảm: Một nụ cười hoặc ánh mắt đặc trưng cần được giữ lại.
Thần thái: Đây là sự kết hợp của tất cả những yếu tố trên.

Một bức tranh có thể không sao chép từng chi tiết nhỏ nhưng vẫn khiến người xem nhận ra ngay nhân vật. Đó mới là điều quan trọng.  

Tranh sơn dầu chân dung Bác Hồ
Tranh sơn dầu chân dung Bác Hồ

Tranh chân dung có cần giống từng chi tiết nhỏ không?

Không nhất thiết. Thậm chí, nếu cố đưa tất cả chi tiết của ảnh vào tranh một cách máy móc, tác phẩm có thể mất đi sự tự nhiên. Ví dụ, một bức ảnh có thể ghi lại từng sợi tóc nhỏ. Nhưng trong tranh, họa sĩ có thể dùng một vài nét cọ để tạo cảm giác về mái tóc thay vì vẽ từng sợi. Tương tự, một số chi tiết trên da cũng có thể được giản lược. Điều cần giữ là đặc điểm nhận diện, chứ không phải mọi chi tiết của ảnh. Đây chính là một trong những điểm khác biệt giữa hội họa và nhiếp ảnh.

Tranh sơn dầu chân dung "Đức Phật"
Tranh sơn dầu chân dung "Đức Phật"

Điều gì làm một bức tranh chân dung “có hồn”?

Một bức tranh chân dung có thể rất giống ảnh nhưng vẫn chưa chắc tạo được cảm xúc. Bởi giốngcó hồn là hai chuyện khác nhau.

Ánh mắt: Một đôi mắt được xử lý đúng có thể khiến nhân vật trở nên sống động.

Biểu cảm: Nụ cười cần tự nhiên và đúng tinh thần của ảnh gốc.

Ánh sáng: Ánh sáng tạo nên chiều sâu và cảm xúc cho khuôn mặt.

Nét cọ: Nét cọ tạo ra dấu ấn riêng của người họa sĩ.

Màu sắc: Màu sắc giúp định hình cảm giác tổng thể của tác phẩm.

Khi tất cả kết hợp với nhau, người xem không chỉ nhận ra một gương mặt. Họ cảm thấy như đang nhìn thấy một con người quen thuộc được kể lại bằng ngôn ngữ hội họa.

Tranh sơn dầu chân dung treo phòng ngủ
Tranh sơn dầu chân dung treo phòng ngủ


Có nên yêu cầu họa sĩ vẽ giống ảnh 100%?

Bạn hoàn toàn có thể yêu cầu giữ độ tương đồng cao nhất có thể. Nhưng khi trao đổi với họa sĩ, thay vì chỉ nói: “Tôi muốn tranh giống ảnh 100%.” hãy nói rõ những gì bạn muốn giữ lại. Ví dụ: “Tôi muốn giữ nguyên đường nét khuôn mặt, ánh mắt, nụ cười và thần thái trong ảnh.”. Hoặc: “Tôi muốn tranh giống người thật nhất có thể nhưng vẫn giữ rõ nét cọ của tranh sơn dầu.” Cách trao đổi này giúp người vẽ hiểu chính xác mong muốn của bạn.

Tranh sơn dầu chân dung cô gái
Tranh sơn dầu chân dung cô gái

Ảnh như thế nào phù hợp để vẽ tranh sơn dầu chân dung?

Chất lượng ảnh đầu vào có ảnh hưởng khá lớn đến tác phẩm.

Ảnh rõ nét: Họa sĩ dễ quan sát các đường nét trên khuôn mặt hơn. 

Ảnh đủ sáng: Ánh sáng giúp xác định hình khối.

Ảnh không bị che mặt: Đặc biệt là vùng mắt, mũi và miệng.

Ảnh có độ phân giải tốt: Ảnh quá nhỏ hoặc bị vỡ sẽ khó quan sát chi tiết.


Có thể ghép nhiều ảnh thành một bức tranh chân dung không?

Có. Ví dụ một gia đình muốn có tranh sơn dầu chân dung gia đình, nhưng không có bức ảnh nào mà tất cả thành viên cùng xuất hiện. Có thể sử dụng nhiều ảnh khác nhau làm tư liệu.

Họa sĩ sẽ xây dựng lại:

  • Vị trí nhân vật.
  • Kích thước từng người.
  • Góc mặt.
  • Ánh sáng.
  • Màu sắc.
  • Bối cảnh.

Khi đó, tác phẩm không còn là việc sao chép một bức ảnh. Nó trở thành một bố cục mới được xây dựng từ nhiều hình ảnh tham khảo

Tại TD ART DECOR, chúng mình quan niệm rằng một bức tranh chân dung không đơn thuần là việc chuyển hình ảnh từ ảnh sang vải toan.

Ảnh là điểm bắt đầu. Người họa sĩ sẽ quan sát khuôn mặt, tìm những đặc điểm quan trọng và xây dựng lại hình ảnh bằng màu sơn dầu. Từng nét cọ được thực hiện thủ công. Từng mảng sáng tối được xử lý theo quá trình sáng tác. Và cảm nhận của người họa sĩ cũng trở thành một phần của tác phẩm. Vì vậy, chúng mình hướng đến hai điều song song: Giữ sự tương đồng để người xem nhận ra nhân vật. Giữ nét cọ để tác phẩm vẫn là một bức tranh vẽ tay thực sự. Một bức tranh chân dung đẹp không nhất thiết phải giống ảnh 100%. Nó cần khiến bạn nhìn vào và nhận ra người mình yêu quý, đồng thời khi nhìn gần vẫn thấy được màu sơn, nét cọ và dấu ấn của người vẽ trên vải toan.

Liên hệ ngay TDARTDECOR để được tư vấn miễn phí

Nhận xét